Muzeum Miasta Kołobrzeg to oddział Muzeum Oręża Polskiego, który mieści się w zabytkowym Pałacu Braunschweigów przy ulicy Armii Krajowej 13. To miejsce, gdzie można prześledzić ponad tysiącletnią historię miasta nad Parsętą – od słowiańskiego grodu przez hanzeatycki port, potężną twierdzę, aż po kurort i dramatyczne walki w 1945 roku. Sam budynek jest niemal równie interesujący jak eksponaty, które w nim zgromadzono.
- zabytkowy Pałac Braunschweigów
- unikalne eksponaty archeologiczne
- historia soli i handlu
- ślady średniowiecznego portu
- opowieści o Twierdzy Kołobrzeg
Pałac Braunschweigów – rezydencja mieszczańska z historią
Budynek powstał w pierwszych dwóch dekadach XIX wieku z dość nietypowego powodu. Bogaty kupiec Christian F.H. Plüddemann kazał go wybudować jako wiano dla swojej córki Almy. Gdy ta poślubiła Henryka Braunschweiga, przedstawiciela jednej z najstarszych kołobrzeskich rodzin patrycjuszowskich, pałac otrzymał nazwę, którą nosi do dziś.
Rodzina Braunschweigów pojawiała się w dokumentach już od 1282 roku i od zawsze była związana z warzelnictwem soli – głównym źródłem bogactwa średniowiecznego Kołobrzegu. Z czasem uzyskała szlachectwo, w tym polskie – Szymon Brunszwicki-Braunschweig otrzymał je od króla Zygmunta Augusta w 1570 roku. Pałac jest przykładem wytwornej rezydencji mieszczańskiej w stylu empire, z bogatym wystrojem hallów na obu kondygnacjach.
Pałac Braunschweigów przetrwał walki o Kołobrzeg w marcu 1945 roku bez większych zniszczeń, podczas gdy znaczna część miasta została zrównana z ziemią. To jeden z nielicznych budynków, które pozwalają wyobrazić sobie, jak wyglądało przedwojenne miasto.
Przed wybuchem drugiej wojny światowej budynek wykupiło miasto i rozpoczęło jego remont z przeznaczeniem na muzeum. Po wojnie przez lata mieściły się tu różne instytucje – Urząd Bezpieczeństwa Publicznego, sąd. Dopiero w 1977 roku, po kapitalnym remoncie, budynek przejęło Muzeum Oręża Polskiego.
Co zobaczysz na wystawie „Dzieje Kołobrzegu”
Główna wystawa stała prowadzi przez wszystkie epoki rozwoju miasta. Zaczyna się od eksponatów średniowiecznych ze starego Budzistowa – słowiańskiego grodu, który pamiętał czasy Bolesława Chrobrego i Bolesława Krzywoustego, a nawet wcześniejsze okresy. Te znaleziska archeologiczne to dowód na słowiańskość tych ziem i ich od zawsze silne związki z morzem.
Osobny dział poświęcono kołobrzeskiemu solewarnictwu. Sól przez wieki była głównym źródłem dochodów miasta i podstawą jego prosperity. Wystawa pokazuje, jak wyglądała produkcja soli, jakie narzędzia używano, jak handel tym towarem wpływał na rozwój portu i całego ośrodka.
Kolejne sale opowiadają o średniowiecznym mieście lokacyjnym w okresie jego hanzeatyckiej świetności. Kołobrzeg był jednym z ważniejszych portów Hanzy – potężnego związku kupców, który kontrolował handel na Bałtyku. Ekspozycja prezentuje przedmioty codziennego użytku, elementy wyposażenia domów, dokumenty handlowe.
Nie mogło zabraknąć działu poświęconego Twierdzy Kołobrzeg. Miasto było jedną z najpotężniejszych fortec na Pomorzu, a oblężenie przez wojska napoleońskie w 1807 roku należało do najdłuższych i najkrwawszych w historii wojen napoleońskich. Muzeum pokazuje plany fortyfikacji, broń, mundury, pamiątki po obrońcach i atakujących.
Ciekawym elementem wystawy jest prezentacja Kołobrzegu jako kurortu I kategorii. Nie każdy wie, że miasto było jednym z najważniejszych uzdrowisk w Europie już w XIX wieku. Dokumenty, fotografie, przedmioty związane z życiem kuracjuszy pokazują zupełnie inną twarz miasta – nie militarną, ale uzdrowiskową.
Wystawa kończy się na walkach o miasto w marcu 1945 roku i przejęciu go przez polską administrację. To jeden z najbardziej dramatycznych momentów w historii Kołobrzegu – miasto zostało niemal całkowicie zniszczone, a walki trwały kilkanaście dni.
Sala bankietowa z oryginalnym plafonem
Niewątpliwą atrakcją pałacu jest sala bankietowa na piętrze budynku. Zachował się tam oryginalny dziewiętnastowieczny plafon – duże dekoracyjne malowidło sufitowe, które przetrwało wojnę. W tej sali odbywały się spotkania ludzi morza, przyjęcia, ważne wydarzenia towarzyskie. Dziś można zobaczyć, jak wyglądały reprezentacyjne wnętrza bogatego mieszczańskiego domu.
Zbiory metrologiczne – dla pasjonatów miar i wag
Druga wystawa stała to „Zbiory metrologiczne”. Może brzmieć niszowo, ale dla osób zainteresowanych historią handlu i techniki to prawdziwa gratka. Prezentowane są tu historyczne miary i wagi używane w Kołobrzegu i okolicach przez wieki. Można zobaczyć, jak zmieniały się standardy, jak wyglądał handel, jakie narzędzia używali kupcy i rzemieślnicy.
Dla kogo jest to muzeum
Muzeum Miasta Kołobrzeg to pozycja obowiązkowa dla każdego, kto chce naprawdę poznać historię tego miasta. Nie wystarczy spacer po nadmorskiej promenadzie i kąpiel w morzu – żeby zrozumieć, dlaczego Kołobrzeg jest taki, jaki jest, warto spędzić godzinę czy dwie w piwnicach Pałacu Braunschweigów.
Dla miłośników historii to oczywisty punkt programu. Zbiory są naprawdę bogate, a ekspozycja ułożona chronologicznie pozwala zobaczyć, jak miasto ewoluowało przez wieki. Rodziny z dziećmi w wieku szkolnym też znajdą tu coś dla siebie – zwłaszcza działy o średniowieczu i twierdzy potrafią zainteresować młodszych zwiedzających.
Warto przyjść tu na początku pobytu w Kołobrzegu. Po zwiedzeniu muzeum inaczej patrzy się na ulice miasta, ruiny fortyfikacji, port. Wszystko nabiera kontekstu i głębi.
Informacje praktyczne – ceny, godziny, dojazd
Lokalizacja: Muzeum mieści się przy ulicy Armii Krajowej 13 w Kołobrzegu. To centrum miasta, niedaleko od głównych atrakcji i promenady. Dojście pieszo z dworca kolejowego zajmuje około 15-20 minut.
Godziny otwarcia zmieniają się w zależności od sezonu:
- 1 września – 30 kwietnia: poniedziałek nieczynne, wtorek oraz czwartek-niedziela 9:00-16:00, środa 10:00-14:00
- 1 maja – 30 czerwca: poniedziałek 10:00-14:00, wtorek-niedziela 9:00-17:00
- 1 lipca – 31 sierpnia: poniedziałek 9:00-14:00, wtorek-niedziela 9:00-17:00
Ostatnie wejście jest na 30 minut przed zamknięciem muzeum.
Ceny biletów: Dzieci do 7. roku życia mają wstęp bezpłatny (zwiedzanie wraz z opiekunem), dotyczy to również pracowników muzeów rejestrowych. Dostępne są bilety normalne i ulgowe. Szczegółowy cennik można sprawdzić na stronie muzeum lub pod numerem telefonu +48 94 352-12-88 (rezerwacje dla grup).
Czas zwiedzania: Na spokojne obejrzenie wystawy warto przeznaczyć minimum godzinę, choć prawdziwi pasjonaci historii mogą spędzić tu nawet dwie godziny. Jeśli chcesz tylko przejść się i zobaczyć najważniejsze eksponaty, wystarczy 45 minut.
Muzeum prowadzi też wystawy czasowe, więc warto sprawdzić przed wizytą, co aktualnie można zobaczyć. Dla grup dostępne są zwiedzanie z przewodnikiem – rezerwacji można dokonać telefonicznie.
Muzeum Miasta Kołobrzeg to oddział Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu – instytucji założonej w 1963 roku, która zarządza kilkoma obiektami w mieście i okolicach, w tym Muzeum Dzieje Oręża Polskiego, Kołobrzeskim Skansenu Morskim czy Muzeum Zimnej Wojny w Podborsku.
Budynek jest zabytkowy, więc trzeba liczyć się z tym, że nie wszędzie jest pełna dostępność dla osób z ograniczoną mobilnością. Przed wizytą warto skontaktować się z muzeum, jeśli potrzebujesz szczegółowych informacji na ten temat.
W okolicy znajduje się wiele innych atrakcji – kolegiata, port, fragmenty fortyfikacji, promenada nadmorska. Można więc połączyć wizytę w muzeum z dalszym zwiedzaniem centrum Kołobrzegu. Samo muzeum znajduje się w spokojnej części miasta, więc wizyta tu to też chwila wytchnienia od nadmorskiego zgiełku.
