Latarnia Morska w Gąskach to masywna budowla z czerwonej cegły, która od ponad 140 lat stoi niemal przy samej plaży na Wybrzeżu Słowińskim. Z wysokości ponad 50 metrów jej światło sięga wzrokiem prawie 36 kilometrów w morze. Dla turystów to przede wszystkim punkt widokowy z panoramą całego środkowego wybrzeża – od Kołobrzegu po Darłowo.
Miejsce ma swój spokojny charakter. Nie ma tu tłumów jak w nadmorskich kurortach kilka kilometrów dalej, a sama wieś Gąski pozostaje raczej na uboczu głównych szlaków wakacyjnych.
- niesamowite widoki na Bałtyk
- spokój z dala od tłumów
- solidna historia i architektura
- 190 schodów jako wyzwanie
- malownicze okolice do spacerów
Latarnia z czasów pruskich – historia budowli
Budowa latarni zakończyła się zimą na przełomie lat 1877 i 1878. Pruskie władze morskie potrzebowały punktu nawigacyjnego na tym odcinku wybrzeża, między istniejącymi już latarniami w Kołobrzegu i Darłowie. Powstała solidna konstrukcja na ośmiokątnej podstawie o średnicy ponad 11 metrów, z masywnym fundamentem zapuszczonym głęboko w nadmorski piasek.
Od tamtego czasu zespół zabudowań – sama wieża, dom latarników, stodoła, budynek inwentarski wraz z murem i ogrodzeniem – właściwie nie zmienił swojego wyglądu. To rzadkość, bo większość polskich latarni przechodziła różne modernizacje i przebudowy. Tutaj czas jakby się zatrzymał, co docenili konserwatorzy zabytków wpisując cały kompleks do rejestru.
Latarnia Morska Gąski wyznacza umowną granicę geograficzną między Zatoką Pomorską a Basenem Bornholmskim. Na zachód od niej rozciąga się Zatoka Pomorska, na wschód – wody Basenu Bornholmskiego.
190 schodów na szczyt – co zobaczysz podczas zwiedzania
Wejście na latarnię to konkretny wysiłek fizyczny. 190 granitowych stopni kręci się po spirali w górę, w dość ciasnej przestrzeni. Nie ma windy, nie ma odpoczynku w połowie drogi. Dla dzieci to przygoda, dla starszych osób może być wyzwanie – warto to przemyśleć przed zakupem biletu.
Schody są granitowe, miejscami nieco wyświecone przez tysiące stóp, które tu przechodziły przez dekady. Wąska klatka schodowa wymaga czasem przepuszczenia kogoś, kto schodzi w dół.
Na szczycie czeka taras widokowy biegnący dookoła latarni. Stąd rozpościera się widok na Bałtyk, linię brzegową ciągnącą się w obie strony, oraz okoliczne miejscowości – Sarbinowo, Chłopy, Mielno, Unieście. W pogodny dzień można zobaczyć naprawdę spory kawałek wybrzeża. Wiatr na górze bywa porywisty, zwłaszcza jesienią i wiosną, więc warto mieć coś na głowę.
Dla kogo ta atrakcja
Latarnia sprawdzi się dla rodzin z dziećmi, które lubią aktywne zwiedzanie. Dzieciaki traktują wejście na szczyt jak wyprawę – liczenie schodów, wyścigi (o ile pozwala na to ruch), ekscytacja widokiem z góry. Dla młodszych przedszkolaków może być jednak za trudno, zwłaszcza zejście w dół.
To również dobre miejsce dla miłośników morskiej historii i architektury przemysłowej. Sam budynek robi wrażenie swoją surowością i funkcjonalnością – żadnych ozdób, tylko masywna cegła i precyzyjne wykonanie. Warto pospacerować też wokół latarni, obejrzeć budynki gospodarcze i dom latarnika.
Osoby szukające spokojniejszych zakątków wybrzeża docenią klimat Gąsek. To nie jest Mielno z jego promenadą pełną turystów, ani Ustronie Morskie z aquaparkami. Tutaj jest po prostu latarnia, plaża i niewielka wioska.
Latarnia stoi zaledwie około 70-100 metrów od brzegu morza. Można połączyć zwiedzanie z plażowaniem – zejść na plażę, a potem wrócić do latarni.
Okolica latarni – co jeszcze warto zobaczyć
U podstawy wieży znajduje się dom latarnika oraz niewielki placyk z kilkoma stoiskami. Można tu kupić pamiątki związane z latarniami i morzem, lody, napoje. Są też proste przekąski – nic wymyślnego, ale w upalne dni to wystarczy.
Teren wokół latarni jest zadbany. Trawniki, alejki, ławeczki – można tu chwilę posiedzieć przed lub po wejściu na szczyt. Niektórzy przychodzą tu tylko po to, żeby zrobić zdjęcia – czerwona cegła latarni na tle nieba i morza daje fotogeniczne kadry.
Przez Gąski przechodzą szlaki turystyczne – czerwony Szlak Nadmorski (pieszy) oraz niebieski Szlak Pałacowy (rowerowy). Fragment międzynarodowej trasy rowerowej EuroVelo Wokół Bałtyku również wiedzie tędy. Z Ustronia Morskiego można dojść do latarni plażą – to około 9 kilometrów w jedną stronę. Spacer brzegiem morza, z widokiem na fale i mewy, to przyjemny sposób na spędzenie przedpołudnia.
Jak działa latarnia – techniczne szczegóły
Latarnia ma 50,2 metra wysokości licząc od podstawy, a jej światło znajduje się na wysokości 50,1 metra nad poziomem morza. Zasięg światła to 23,5 mili morskich, czyli około 43,5 kilometra – przy dobrej pogodzie widać ją z naprawdę dużej odległości.
Charakterystyka światła to seria błysków w określonym rytmie: 2,5 sekundy + 1,2 sekundy + 2,5 sekundy + 1,2 sekundy + 6,4 sekundy + 1,2 sekundy – łącznie 15 sekund cyklu. Każda latarnia ma swój unikalny rytm, dzięki czemu kapitanowie statków mogą je rozróżnić i określić swoją pozycję.
Latarnia nadal pełni funkcję nawigacyjną. Jest administrowana przez Urząd Morski w Szczecinie i stanowi ważny punkt orientacyjny dla żeglugi na tym odcinku Bałtyku.
Praktyczne informacje – ceny, godziny, dojazd
Godziny otwarcia:
- maj – październik (poza lipcem i sierpniem): 10:00 – 18:00
- lipiec – sierpień: 10:00 – do zachodu słońca, z przerwą 13:30 – 15:00
- wrzesień – kwiecień: po wcześniejszym umówieniu telefonicznym pod numerem 604 803 266
Ceny biletów:
- bilet normalny: 15 zł
- bilet ulgowy (dzieci i młodzież do 18 lat): 10 zł
Kontakt: ul. Latarników 7, Gąski, tel. 94 316 55 24, 604 803 266
Dojazd: Gąski leżą między Ustronie Morskim a Mielnem, przy drodze łączącej te miejscowości. Samochodem można dojechać bezpośrednio pod latarnię – jest parking. Z Koszalina to około 20 kilometrów, z Kołobrzegu około 25 kilometrów. Rowerem – trasy rowerowe prowadzą wzdłuż wybrzeża, można przyjechać z Mielna, Ustronia Morskiego czy nawet z Kołobrzegu (około 22 km). Pieszo plażą – z Ustronia Morskiego około 9 km, z Mielna nieco mniej.
Ile czasu przeznaczyć: samo wejście na latarnię i zejście to około 30-40 minut, jeśli nie ma kolejki. Warto doliczyć czas na spacer po okolicy, ewentualnie zejście na plażę. Łącznie 1-1,5 godziny to rozsądny plan.
W sezonie letnim, zwłaszcza w lipcu i sierpniu, latarnia jest otwarta do zachodu słońca. Widok z góry o zmierzchu, gdy słońce opada nad Bałtykiem, to niezłe przeżycie – choć trzeba się liczyć z większą liczbą chętnych o tej porze.
Latarnia Morska Gąski to miejsce dla tych, którzy chcą zobaczyć kawałek morskiej historii i spojrzeć na wybrzeże z innej perspektywy. Nie jest to wielka atrakcja na cały dzień, ale warto wpleść ją w plan wycieczki po okolicy – zwłaszcza jeśli nocuje się w Mielnie, Ustroniu Morskim czy Sarbinowie.